czytelnia dramatu

Wokół współczesnego dramatu

p1040940Pełny tytuł naszych spotkań brzmi “Czytelnia klasycznego i współczesnego dramatu polskiego”. Wracamy do klasyki, czyli Różewicza, Iredyńskiego, Szaniawskiego ale chętnie czytamy też dramaturgów współczesnych. Tym razem wybraliśmy sztuki twórców w jakichś sposób związanych z Gdynią, czyli “Beztlenowce” Ingmara Villqista i “Samotność użytkownika” Katarzyny Gajewskiej. Villqist był w latach 2008-2010 dyrektorem naczelnym i artystycznym Teatru Miejskiego im. Witolda Gombrowicza w Gdyni; w 2009 i 2010 dyrektorem Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych R@port. Katarzyna Gajewska jest Gdynianką, kulturoznawczynią, zajmuje się teatrem w wielu obszarach, również dramaturgicznym.

villqist“Beztlenowce” Villqista są rozpisaną na 2 głosy opowieścią o życiu Maga i Larsa, wychowujących razem sześciomiesięczne dziecko. Choć próbują stworzyć szczęśliwy związek, nagromadzenie emocji, wyobrażonych sytuacji i niedopowiedzeń powoduje kryzysu. Bohaterowie starają się ze sobą rozmawiać by zapobiec kryzysowi, jednak to, co pomiędzy słowami, rządzi tym, co wypowiedziane. Nie ułatwia a raczej wzmacnia tę trudną sytuację małe dziecko, przypominając że czas beztroski się skończył. Być może jednak ratunkiem dla związku paradoksalnie stanie się pojawienie kolejnego dziecka, córki jednego z bohaterów.

Interpretacja tytułu jednoaktówki Villqista wydała nam się jednoznaczna. Beztlenowce, czyli bakterie które potrafią przeżyć bez tlenu, to  odzwierciedlenie sytuacji bohaterów, którzy żyją w swego rodzaju wewnętrznym zamknięciu-“bez tlenu”, ale też sytuacja gdy coś im to powietrze zabiera.  Mag i Lars żyją właśnie w takiej przestrzeni bez powietrza, w jakiejś kruchej, delikatnej symbiozie z własnymi demonami, która jednak w każdej chwili może się rozpaść.

p1040945“Samotność użytkownika” to monodram czterdziestoletniej kobiety zmagającej się ze swoją niemożnością porozumienia się ze światem. Jej dojmująca samotność, wynikająca z wewnętrznej osobności, inności, odrębności powoduje całkowite zamknięcie przed światem realnym. Doświadczanie kontaktów poprzez sieć (serwisy społecznościowe itp.) potęguje wrażenie nakładających się na siebie, lecz nieprzystających światów wyobrażonych, nieadekwatnych, nieprawdziwych i do końca niesprawdzalnych.

p1040941Tytuł monodramu wywołał gorącą dyskusję, zogniskowaną wokół słowa “użytkownik”. Czy można być użytkownikiem totalnym? Użytkownikiem banku, internetu, sklepu, a nawet życia? Czy bycie użytkownikiem to stan przejściowy czy stały współczesnego człowieka? Czy użytkowanie zawsze kończy się samotnością?

 

 

p1040953

Spotkania w Czytelni dramatu odbyły się 24 października i 21 listopada 2016.

Elżbieta Żukowska